Đặc sản

Bưởi Đoan Hùng – Loại “quả tiến vua” của người dân Phú Thọ

Viết bởi  Thanh Hà 09/05/2017

Bưởi Đoan Hùng là một loại quả ngon nổi tiếng, chẳng vậy mà nó được mệnh danh là "quả tiến vua". Cùng so sánh bưởi Đoan Hùng với bưởi ở những nơi khác để thấy được sự khác biệt nhé.

Với khí hậu nhiệt đới gió mùa của Việt Nam thì có rất nhiều các loại quả, trong mỗi loại quả lại chia thành các giống khác nhau với những hương vị khác nhau. Quả bưởi cũng có sự khác biệt như thế. Có không ít các loại bưởi như bưởi Diễn, bưởi Năm roi, bưởi Da xanh, bưởi Đoan Hùng, … Mỗi loại bưởi lại mang những hương vị khác nhau.

Riêng đối với bưởi Đoan Hùng, trong thời kỳ phong kiến, chỉ tầng lớp vua chúa mới được ăn loại quả này. Bởi vậy, bưởi Đoan Hùng được mệnh danh là "bưởi tiến vua". Sở dĩ, loại bưởi này được vua chúa ưa thích như thế là do bưởi có vị ngon, thơm, ngọt mà không một loại bưởi nào có thể vượt qua nó. Đây là một loại đặc sản của Phú Thọ nổi tiếng xa gần.

Bưởi Đoan Hùng vừa được thu hoạch

Bưởi Đoan Hùng vừa được thu hoạch

Sự khác biệt ngay từ cách trồng và chăm sóc

Bưởi Đoan Hùng là giống bưởi cổ nhất. Truyền qua nhiều đời, và cây tổ hiện nay có tuổi đời hơn 100 năm. To lớn như cây cổ thụ và được dùng để chiết cành nhân giống các thế hệ bưởi tiếp theo.

Tiến hành cắt ghép bưởi Đoan Hùng

Tiến hành cắt ghép bưởi Đoan Hùng

Đây phải là loại cây trồng lâu năm, có quả hình cầu dẹt, quả chưa đầy 1 kg, chín màu vàng sáng, vỏ hơi héo, cùi mỏng, múi ráo, tôm mọng nước, màu trắng ngà, đặc trưng bởi hương vị thơm, ngon, ngọt, mát. Giống bưởi đặc sản của Phú Thọ còn quý ở chỗ, có thể bảo quản được vài tháng đến nửa năm, khi bổ ra, ăn vẫn ngọt, ngon như thường!

Các loại bưởi Đoan Hùng

Bưởi Đoan Hùng có 2 giống bưởi ngon nhất, đó là bưởi Bằng Luân và bưởi Sửu Chí Đám.

Bưởi Bằng Luân có cách đây 200 đến 300 năm là giống có nhiều nhất ở Đoan Hùng, trồng nhiều nhất là ở xã Bằng Luân và Quế Lâm có chất lượng ngon đồng đều. Bưởi Bằng Luân có dạng lá nhỏ, quả nhỏ có hình cầu dẹt hoặc dạng hình lá to, quả to, tròn đều. Khi chín có màu vàng rơm, màu thịt quả trắng, trục quả đặc, dễ tách múi, tép mềm mọng nước có màu trắng xanh, ngọt đậm, vị thơm.

Bưởi Bằng Luân sai trĩu cành

Bưởi Bằng Luân sai trĩu cành

Bưởi Sửu Chí Đám phát triển phù hợp trên đất phù sa sông Lô, sông Chảy. Giống bưởi này được nhân dân xã Chí Đám nhân ra từ cây bưởi ngon của nhà lão nông có tên là Sửu cách đây trên 200 năm. Từ đó tên ông được đặt cho giống bưởi. Bưởi Sửu sau 5 năm trồng cho quả có chất lượng tốt, cây 15 tuổi có năng suất từ 100 – 150 quả, bảo quản sau 5 – 6 tháng quả giữ được chất lượng tốt.

Những tép bưởi Đoan Hùng rất mọng nước

Những tép bưởi Đoan Hùng rất mọng nước

Sự khác biệt giữa bưởi Đoan Hùng và các loại bưởi khác

Nếu so sánh các loại bưởi Diễn, bưởi Đoan Hùng, bưởi Năm Roi, bưởi Da Xanh… với nhau thì rất khó để nói bưởi nào ngon hơn. Bởi lẽ, mỗi người lại có một khẩu vị khác nhau, mỗi loại bưởi lại có một đặc điểm riêng biệt. Nếu như bưởi Năm Roi có vị ngọt xen lẫn chua dịu, dễ ăn thì bưởi Diễn lại có vị ngọt đậm và hậu vị hơi te te đầu lưỡi (ăn bưởi xong rồi uống nước trà ngon thì càng tuyệt), ngọt đậm khi mới ăn nhưng ăn xong có cảm giác hơi đăng đắng trong họng. Riêng với bưởi Đoan Hùng thì lại có vị ngọt thanh, mát dịu nhẹ nhàng và thơm nước thơm vỏ, ăn xong một lúc vẫn giữ được hậu vị trong miệng.

Sự khác biệt giữa bưởi Đoan Hùng với các loại bưởi khác chính là ở chỗ khi ăn thấy vị ngọt nhẹ, không ngọt lừ nhưng ăn xong lại thấy dễ chịu, thơm mát và để lại hậu vị trong miệng. Do đó bưởi Đoan Hùng có thể ăn cả 5, 6 quả mà không bị ngán như các giống bưởi khác. Vị thanh tao, không gây ngán và mùi thơm chính là lý do bưởi Đoan Hùng được chọn để tiến vua.

Vì sao bưởi Đoan Hùng lại có sự khác lạ so với các giống bưởi khác?

Sở dĩ bưởi Đoan Hùng có vị khác so với các loại bưởi khác là do chúng được trồng trên những đất gò, đồi cao và đất nhiều sỏi đá. Ngoài ra, một cây bưởi cho ra quả ngon phải là phải đủ "già". Đối với giống bưởi Sửu ở Chí Đám cần ít nhất trên 14, 15 năm mới cho quả ngon. Còn giống bưởi Bằng Luân ở Đại Minh cần phải trên 30-40 năm (bưởi nửa đời) ăn mới ngọt. Cây càng già cho quả càng ngon.

Gốc bưởi Đoan Hùng có tuổi thọ 100 năm

Gốc bưởi Đoan Hùng có tuổi thọ 100 năm

Bưởi Đoan Hùng ngon là khi để bưởi 1 - 2 tháng sau khi hạ bưởi. Do đó nhìn vỏ, nhìn mã bưởi sẽ làm nhiều người thất vọng bởi trong suy nghĩ bưởi tiến vua phải lung linh lắm, đẹp lắm. Nhưng thực tế bưởi khi bán ra nhìn rất nhăn nheo, héo khô, xấu xí.

Bưởi Đoan Hùng có vỏ nhăn nheo nhưng bên trong lại rất ngon

Bưởi Đoan Hùng có vỏ nhăn nheo nhưng bên trong lại rất ngon

Bưởi Đoan Hùng mới nhìn thấy nhỏ, xấu như hỏng mà giá thì cao nên thực sự chỉ phù hợp với các gia đình có điều kiện. Khi cầm trên tay quả bưởi bé xíu, ăn chẳng được là bao mà lại nhăn nheo, mua mất mấy chục ngàn sẽ làm người mới dùng thấy e ngại. Tuy nhiên bên trong lại là những tép bưởi rất tươi ngon. Thực sự xứng đáng là bưởi để tiến vua. Nếu dư giả về kinh tế thì ít nhất một lần trong đời cũng nên thưởng thức giống bưởi qúy tộc này bởi không mấy khi chúng ta có thể mua được bưởi chính gốc như năm nay.

Làm thế nào để mua được bưởi Đoan Hùng chính hãng?

Muốn chọn được một quả bưởi Đoan Hùng ngon cần biết 2 yếu tố liên quan:

- Giống bưởi thuần chủng: tức cây trồng tại đúng 2 xã Chí Đám hoặc xã Đại Minh

- Cây có tuổi đời ít nhất 10 năm trở lên.

- Ngoài ra, để ngon hẳn thì phải để thêm một vài tháng sau khi mới hái. Đến khi vỏ nhăn nheo, xấu xí mới là lúc thưởng thức tuyệt vời nhất.

Bưởi mang thương hiệu bưởi Đoan Hùng được bày bán ở nhiều nơi nhưng chưa chắc đã là bưởi chính gốc

Bưởi mang thương hiệu bưởi Đoan Hùng được bày bán ở nhiều nơi nhưng chưa chắc đã là bưởi chính gốc)

Mặc dù, có nhiều người đến tận Đoan Hùng để mua bưởi nhưng không phải ai cũng mua được bưởi Đoan Hùng chính gốc. Bởi lẽ, số lượng bưởi được trồng ra thường rất ít, do đó, các đại lý thường thu mua cả vườn ngay từ khi ra quả. Bên cạnh đó, không phải người nào ở Đoan Hùng cũng biết bưởi nhà nào là bưởi chính gốc.

Nên mua bưởi Đoan Hùng ở đâu?

Chính vì bưởi Đoan Hùng được đánh giá là ngon hơn so với các loại bưởi khác nên giá thành của nó cũng có sự chênh lệch hơn hẳn. Lợi dụng điều đó, những người bán hàng thường trộn bưởi Đoan Hùng với những quả bưởi trồng từ cây non hoặc những giống bưởi khác để thu được lợi nhuận cao. Chính vì vậy, để mua được bưởi Đoan Hùng ngon, ngoài việc biết cách chọn bưởi thì nên tìm đến những cửa hàng đáng tin cậy để mua.

Ối Thanh Hà: ổi Thái

Ối Thanh Hà: ổi Thái
Đặt hàng 20.000đ